Wakacje elektrykiem w Europie? Infrastruktura ładowania to wciąż wyzwanie

Europejska infrastruktura ładowania samochodów elektrycznych pozostaje nierówna – podczas gdy Holandia i Belgia dysponują gęstą siecią ładowarek, Europa Południowa i Środkowo-Wschodnia ciągle zaostają, co w praktyce oznacza, że wakacyjna podróż elektrykiem nie wszędzie jest prosta i przewidywalna.

Doświadczenie autora artykułu z wynajęcia samochodu elektrycznego w okolicach Neapolu doskonale ilustruje ten problem. Kampania i południe Włoch należą do najatrakcyjniejszych turystycznie regionów Europy, ale pod względem dostępu do szybkich ładowarek wyraźnie odstają od krajów Beneluksu czy części Niemiec. Plan podróży szybko stał się zależny od dostępności punktów ładowania – szybkich stacji było niewiele, a część z nich była zajęta. Alternatywą były wolniejsze ładowarki, przy których uzupełnianie energii trwało znacznie dłużej. W praktyce oznaczało to układanie dnia pod samochód zamiast pod zwiedzanie.

Charakterystycznym przykładem jest parking Zeus przy wejściu do wykopalisk w Pompejach, wyposażony w ładowarki Tesli. Korzystanie z nich nie zwalniało z opłaty za parkowanie – kierowca płacił jednocześnie za energię i za postój. Ekologiczna mobilność stawała się w tych warunkach usługą premium, a nie wygodnym rozwiązaniem dla turysty.

Dlaczego wypożyczalnie wycofują elektryków z flot?

Wakacyjne doświadczenia kierowców to jednak tylko jeden aspekt problemu. Głębsze kłopoty dotykają branżę wynajmu samochodów, która niegdyś prześcigała się w zapowiedziach elektryfikacji flot. Hertz, Sixt i Europcar szybko okazały się zbyt optymistyczne – za atrakcyjną wizerunkowo strategią nie zawsze stoi przekonujący model biznesowy.

Największym wyzwaniem stała się utrata wartości rezydualnej. Obniżki cen nowych elektryków, rosnąca konkurencja i szybki postęp technologiczny sprawiły, że starsze modele tracą na wartości szybciej, niż zakładano. W połowie 2024 roku ceny używanych EV w Niemczech były o około 25 procent niższe niż przed pandemią, a w Wielkiej Brytanii spadek sięgał 30 procent – wynika z raportu Reuters.

Hertz pozbył się wtedy około 20 tysięcy elektryków, czyli mniej więcej jednej trzeciej swojej floty EV. Firma przyznała, że chodzi o wysokie koszty napraw, słabszy popyt i gwałtowny spadek wartości. Także Avis Budget Group informowała o rosnących kosztach amortyzacji i stratach przy sprzedaży tych samochodów.

Problemy z naprawami i diagnostyką

Drugim poważnym problemem są naprawy. Uszkodzenie samochodu elektrycznego, zwłaszcza podwozia lub akumulatora, często wymaga specjalistycznej diagnostyki i dodatkowych procedur bezpieczeństwa. Nawet drobna kolizja może oznaczać dłuższy pobyt w serwisie i wyższy rachunek. Dla wypożyczalni to podwójny koszt: samochód nie zarabia, a naprawa obniża rentowność całej floty.

Ten problem szczególnie dotyka turystów wynajmujących pojazdy bez pełnej informacji o realnym zasięgu, warunkach ładowania i specyfice regionu, w którym się podróżuje.

Brak jednolitego systemu płatności

Europa nie stworzyła jeszcze w pełni jednolitego systemu płatności za ładowanie. Kierowca przemierzający kilka państw często musi korzystać z aplikacji różnych operatorów, zakładać kolejne konta i sprawdzać, czy roaming zadziała. Roaming istnieje, ale nie zawsze jest najtańszym rozwiązaniem.

Kraj/Region	Gęstość infrastruktury	Szybkie ładowarki	System płatności
Holandia	Bardzo wysoka	Powszechne	Ujednolicony
Belgia	Wysoka	Powszechne	Ujednolicony
Niemcy	Wysoka	Powszechne	Ujednolicony
Włochy (Północ)	Średnia	Dostępne	Fragmentaryczny
Włochy (Południe)	Niska	Rzadkie	Fragmentaryczny
Europa Środkowo-Wschodnia	Niska	Rzadkie	Fragmentaryczny

Co to oznacza: Turystyka elektrykiem w Europie to obecnie doświadczenie klasy A w krajach Beneluksu i Niemczech, a klasy B lub C w Europie Południowej i Środkowo-Wschodniej. Nierównomierny rozwój infrastruktury bezpośrednio wpływa na komfort i spontaniczność podróży.

Nowe regulacje unijne – AFIR

Unijne rozporządzenie AFIR (Alternatywne Paliwa w Transporcie) przewiduje stopniowe rozbudowywanie infrastruktury wzdłuż sieci TEN-T (Trans-European Transport Network), między innymi poprzez tworzenie stref szybkiego ładowania w odstępach nieprzekraczających 60 kilometrów. Efekty tych regulacji będą jednak pojawiały się stopniowo – infrastruktura nie wybuduje się z dnia na dzień.

Hybryda jako kompromis

Dopóki Europa Południowa nie nadrobi zaległości w infrastrukturze, obietnica cichych, nowoczesnych i tańszych wakacji pozostanie spełniona tylko w części kontynentu. Na dłuższych i bardziej spontanicznie wybieranych trasach najbardziej przewidywalnym kompromisem wciąż pozostaje hybryda, lub klasyczne auto spalinowe.

Wakacyjne podróże pokazują to, czego często nie widać w reklamach elektromobilności: europejska infrastruktura ładowania, choć szybko się rozwija, pozostaje bardzo nierówna. Dla turysty planującego urlop elektrykiem oznacza to konieczność dokładnego planowania trasy, polegania na aplikacjach różnych operatorów i godzin czekania na ładowanie zamiast zwiedzania atrakcji turystycznych. Dopóki te problemy się nie rozwiążą, elektromobilność na wakacje będzie dostępna głównie dla tych, którzy dysponują czasem i cierpliwością.